Jaworzno

Mapa (Plan Miasta)

Ważne adresy i telefony

  • Urząd Miejski w Jaworznie (UM)
    • 43-600 Jaworzno
    • ul. Grunwaldzka 33
    • Tel.: +48 32 618-15-00 (centrala)
    • www.jaworzno.pl
    • E-mail: jaworzno@um.jaworzno.pl
  • Starostwo Grodzkie w Jaworznie
  • Przedsiębiorstwo Komunikacji Miejskiej Spółka z o.o. (PKM)
    • 43-600 Jaworzno
    • ul. Krakowska 9
    • Tel.: +48 32 753-55-00 (sekretariat)
    • www.pkm.jaworzno.pl
    • E-mail: pkm@pkm.jaworzno.pl
  • Okręgowa Komisja Egzaminacyjna w Jaworznie (OKE)
  • Powiatowy Urząd Pracy w Jaworznie (PUP)
  • Klub Piłkarski "Szczakowianka" Jaworzno (KS)
  • Miejskie Centrum Kultury i Sportu w Jaworznie (MCKiS)
    • 43-600 Jaworzno
    • ul.Mickiewicza 2
    • Tel./fax: +48 32 616-28-79
    • www.mckis.jaw.pl
    • E-mail: info@sokol.jaw.pl
    • NIP: 632-17-89-678
  • Kryty Basen Elektrowni Jaworzno III (rozmiar olimpijski)
    • 43-600 Jaworzno
    • ul. Inwalidów Wojennych 2
    • Tel.: +48 32 715-15-29
  • Południowy Koncern Energetyczny SA - Elektrownia Jaworzno III (PKE)
    • 43-600 Jaworzno
    • ul. Promienna 51
    • Tel.: +48 32 615-50-71 (centrala)
    • www.pl.ej3.pkesa.com
    • E-mail: eljaw3@ej3.pkesa.com
    • NIP: 632-17-92-812
    • REGON: 276854946
  • Górniczy Klub Sportowy "Victoria" Jaworzno (GKS)
    • 43-600 Jaworzno
    • ul. Krakowska 8
    • Tel.: +48 32 616-44-02
    • www.victoria.jaw.pl
    • E-mail: klubvictoriajaworzno@poczta.onet.pl
  • Telewizja CTv Jaworzno - transmisje online
    • 43-600 Jaworzno
    • ul. Św. Barbary 7
    • Tel.: +48 32 751-91-44
    • www.ctv.jaworzno.pl
    • E-mail: biuro@ct.jaworzno.pl
  • Urząd Skarbowy w Jaworznie (US)
    • 43-600 Jaworzno
    • ul. Grunwaldzka 274
    • Tel.: +48 32 616-54-94 (centrala)
    • E-mail: us2415@sl.mofnet.gov.pl

O Jaworznie

Miasto w województwie śląskim, na pograniczu Wyżyny Katowickiej i Pagórów Jaworznickich, w widłach Przemszy i Białej Przemszy oraz nad ich dopływami, m.in. Kozim Brodem i Kępnicą, w GOP; powiat grodzki - 98 tysięcy mieszkańców (2000).

Duży ośrodek przemysłu paliwowo-energetycznego (kopalnia węgla kamiennego Jan Kanty, Zakład Górniczo-Energetyczny "Sobieski-Jaworzno III" SA utworzony z części kopalni Jaworzno, Elektrownia Jaworzno III SA i Elektrociepłownia - dawna Elektrociepłownia Jaworzno II); ponadto przemysł mineralny (prefabrykaty z odpadów z elektrofiltrów elektrowni Jaworzno III, cement, elementy betonowe, cegła, piasek z kopalni Szczakowa, jednej z największych tego typu w Europie, szkło okienne) i chemiczny (zakłady odsiarczania i wzbogacania miału, środków ochrony roślin, klejów); duży węzeł kolejowy z jedną z największych stacji manewrowych regionu - Jaworzno Szczakowa; ośrodki wypoczynkowo-rekreacyjne nad jeziorem Sosina (dawna piaskownia) i Tarka; Miejskie Centrum Kultury z halą widowiskowo-sportową, amfiteatr, Muzeum Regionalne.

Stare Jaworzno pełni funkcję śródmieścia, gdzie koncentrują się usługi; pozostałe dzielnice, rozchodzące się promieniście od centrum, są rozdzielone terenami rolnymi (30% powierzchni Jaworzna), lasami (30%), piaskowniami, terenami przemysłowymi, kolejowymi i zwałowiskami odpadów; w północnej i wschodniej części Jaworzna powojenne osiedla mieszkaniowe. Na terenie miasta rezerwaty (Dolina Żabnika) i obszary chronionego krajobrazu.

Źródło:
  1. Wielka Encyklopedia PWN, red. nacz. Jan Wojnowski, PWN, Warszawa 2004

Historia i zabytki

Osada górnicza (rudy ołowiu i cynku), wzmiankowana około 1242; XIII w.-1790 własność biskupów krakowskich, następnie skarbu Rzeczypospolitej; 1795-1809 i 1846-1918 w zaborze austriackim, od 1809 w Księstwie Warszawskim, 1815-46 w Wolnym Mieście Krakowie; od 1772 wydobycie węgla; w XIX w. rozwój górnictwa węglowego, zakłady metalurgiczne; udział górników w powstaniu krakowskim 1846; od połowy XIX w. węzłowa stacja kolejowa; od 1901 miasteczko, prawa miejskie 1933. Podczas okupacji niemieckiej wcielone do III Rzeszy, m.in. oddziały robocze jeńców brytyjskich i sowieckich obozu w Łambinowicach, 1943-45 podobóz obozu koncentracyjnego Auschwitz (ponad 3,6 tysiąca więźniów), 1947 na jego terenie utworzono obóz dla Ukraińców wysiedlonych w ramach akcji "Wisła" (ponad 3,9 tysiąca osób); 1951-56 więzienie dla młodocianych w więźniów politycznych (głównie uczniowie szkól średnich i studenci w wieku 15-25 lat), przez które przeszło około 5 tysięcy osób. 1956-75 siedziba powiatu, od 1999 powiat grodzki.

Zabytki:

Źródło:
  1. Wielka Encyklopedia PWN, red. nacz. Jan Wojnowski, PWN, Warszawa 2004

Pagóry Jaworznickie

Opis 1: Pagóry Jaworznickie - południowo-wschodnia część Wyżyny Śląskiej; od północy graniczy z Wyżyną Katowicką i Garbem Tarnogórskim, od południa i południowego zachodu z Kotliną Oświęcimską, od wschodu z Wyżyną Krakowsko-Częstochowską; wysokość 300-400 m; powierzchnia około 510 km2; ciąg zrębów tektonicznych zbudowany z wapieni masowych; obniżenia wypełnione czwartorzędowymi piaskami lodowcowymi i rzecznymi, na których wytworzyły się gleby rdzawe (Arenosols) i bielicowe (Podzoluvisols); na Pustyni Błędowskiej — inicjalne gleby piaszczyste (Regosols); pierwotne bory sosnowe i mieszane, grądy i buczyny wyżynne zachowane w nielicznych stanowiskach (np. buczyna karpacka w rezerwacie Ostra Góra); dominują agrocenozy i roślinność ruderalna; wydobycie węgla kamiennego; główne miasta; Jaworzno, Chrzanów, Trzebinia.

Opis 2: Pagóry Jaworznickie - część Wyżyny Śląskiej - przylegające od południa do Wyżyny Katowickiej ma rozwinięte granice i jest zespołem pagórów układających się w charakterystyczne ciągi o kulminacjach przekraczających 300 m n.p.m. Między tymi ciągami pagórów znajdują się kotliny, z których największa to Kotlina Chrzanowska. Bardzo silnie zaznaczona antropopresja przemysłowo-osadnicza.

Źródło:
  1. Wielka Encyklopedia PWN, red. nacz. Jan Wojnowski, PWN, Warszawa 2004
  2. Polska II, red. nauk. Wiesław Malik, Wydawnictwo Kurpisz, Poznań 2000

Jaworzno w liczbach

Powierzchnia miasta 152,7 km2 (15 267 ha)
Aktualna liczba mieszkańców (liczba ludności) 96 051
Liczba urodzeń w 2006 roku 781
Liczba zgonów w 2006 roku 931
Ilość osób, które zameldowały się do miasta w roku 2006 448
Ilość osób, które wymeldowały się z miasta w roku 2006 515
Ilość osób, które pracują 22 124
Bezrobocie: liczba bezrobotnych mieszkańców 4 770
Ilość książek w miejskich bibliotekach 461 541 sztuk
Nowopowstałe mieszkania w 2006 roku 91 (o średniej powierzchni 121,8 m2)
Nowe budynki oddane do użytku w 2006 roku 75
Ilość firm, instutycji i przedsiębiorstw (podmiotów gospodarczych) działających na terenie miasta 7 666
Dochody miasta (gminy) 243 142 937,94 zł
Wydatki miasta (gminy) 258 056 712,99 zł
Średnia pensja w Jaworznie 3 035,84 zł (co stanowi 115,1% średniej krajowej)
Ilość samochodów osobowych w Jaworznie 26 518
Ilość ofiar śmiertelnych w wypadkach drogowych na 100 tysięcy mieszkańców 9,1
Źródło:
  1. Wybrane statystyki z Banku Danych Regionalnych, 2006
2007 (c) www.miaston.pl